Lợi nhuận Quý IV giảm sâu 14,4%
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo tài chính riêng vừa công bố là sự sụt giảm đáng kể về hiệu quả kinh doanh trong 3 tháng cuối năm. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế Quý IV/2025 của VIB chỉ đạt 1.631 tỷ đồng, giảm tới 14,4% so với mức 1.905 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.
Sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh thu nhập lãi thuần – nguồn thu cốt lõi của ngân hàng – không còn duy trì được phong độ. Tính chung cả năm 2025, thu nhập lãi thuần đạt 16.052 tỷ đồng, giảm hơn 4% so với mức 16.733 tỷ đồng của năm 2024.
Cho vay tăng mạnh nhưng thu nhập lãi thuần đi lùi
Trong năm 2025, VIB đã đẩy mạnh bơm vốn ra thị trường với dư nợ cho vay khách hàng đạt 381.896 tỷ đồng, tăng trưởng ấn tượng gần 18% so với đầu năm. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng này lại không đi kèm với sự gia tăng tương ứng về hiệu quả lãi vay. Nguyên nhân chính nằm ở việc chi phí huy động vốn tăng quá nhanh. Chi phí lãi và các chi phí tương tự đã vọt lên mức 20.218 tỷ đồng, tăng tới 28% so với con số 15.744 tỷ đồng của năm 2024. Việc phải trả lãi suất cao hơn để huy động vốn trong khi biên lãi thuần (NIM) bị thu hẹp đã trực tiếp bào mòn lợi nhuận của ngân hàng.
Mảng kinh doanh ngoại hối "ngậm trái đắng"
Bên cạnh sự sa sút của thu nhập lãi thuần, các mảng kinh doanh bổ trợ cũng không mấy sáng sủa. Hoạt động kinh doanh ngoại hối năm nay ghi nhận khoản lỗ thuần 154 tỷ đồng, trong khi năm trước vẫn đang lãi 501 tỷ đồng. Tương tự, lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư cũng "bốc hơi" gần 68%, chỉ còn lại vỏn vẹn 79,6 tỷ đồng. Áp lực nợ xấu ngoài bảng: Con số 26.000 tỷ đầy trăn trở.
Dù tỷ lệ nợ xấu nội bảng có thể được kiểm soát theo các chỉ tiêu kỹ thuật, nhưng nhìn vào các nghĩa vụ nợ tiềm ẩn và nợ đã xử lý, áp lực là không hề nhỏ.
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, chỉ tiêu "Nợ khó đòi đã xử lý" (ngoài bảng) tại ngày 31/12/2025 đã lên tới 26.043 tỷ đồng, tăng thêm hơn 4.400 tỷ đồng so với mức 21.619 tỷ đồng hồi đầu năm. Điều này cho thấy ngân hàng đã phải dùng nguồn lực rất lớn để xử lý nợ xấu trong năm qua, đồng thời phản ánh thách thức về chất lượng tài sản trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn.
Một điểm đáng lưu ý khác là sự chênh lệch trong cơ cấu nguồn vốn. Trong khi cho vay khách hàng tăng trưởng mạnh 18%, thì tiền gửi của khách hàng tại VIB chỉ tăng vỏn vẹn 7,3% (đạt 253.945 tỷ đồng). Để bù đắp khoảng trống vốn này, VIB đã phải tăng cường vay mượn từ các tổ chức tín dụng khác (tăng từ 77.000 tỷ lên 105.000 tỷ đồng) và phát hành giấy tờ có giá (đạt hơn 90.500 tỷ đồng). Việc phụ thuộc lớn vào nguồn vốn từ thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu có thể khiến ngân hàng dễ bị tổn thương hơn trước những biến động lãi suất trên thị trường tiền tệ.
Dù VIB vẫn là một trong những ngân hàng có tốc độ bán lẻ hàng đầu, nhưng báo cáo Quý IV/2025 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng tối ưu hóa chi phí và quản trị chất lượng tài sản nếu muốn duy trì đà tăng trưởng bền vững trong năm 2026.
